Eerst de jonge schieten en dan de oude?
Onlangs vond een discussie plaats naar aanleiding van de vraag wat je het eerste schiet. De oudste (alpha) rat of eerst de jonge ratten. Volgens de een is het wettelijk verankerd (onder weidelijkheid) dat je eerst de jonge dieren schiet en daarna pas de oude. Volgens de ander eerst de alpha rat en daarna de jonge ratten. En weer een ander vindt dat je de eerste de beste schiet die je goed in het vizier krijgt.
Wat wettelijk onder de zorgplicht valt is geregeld in art. 11.27 Bal lid 3.
Voor de uitoefening van de jacht en activiteiten om populaties van in het wild levende dieren te beheren of om schade door dieren te bestrijden houdt deze plicht (Zorgplicht) in ieder geval in, dat een ieder die een in het wild levend dier doodt of vangt voorkomt dat het dier onnodig lijdt.
Zorgplicht geldt dus primair voor het dier dat wordt gedood. Dat is wat wettelijk is geregeld.
De keuze om altijd eerst het jong te schieten, wat de jagers onder ons vatten onder weidelijkheid, heeft te maken met ethiek. Het is onethisch om een ouder dier te doden in de wetenschap dat daarmee een jong dier hulpeloos ten dode opgeschreven achterblijft. Als je die wetenschap hebt is de keuze om eerst het jonge dier te doden vanzelfsprekend. Valt niet onder Zorgplicht zoals bedoeld onder de Omgevingswet maar gewoon onder ethiek.
Weidelijkheid is niet verankerd in een wet maar is de ethiek die je als schutter behoort na te leven.
Hoe moet je dit nu zien in het geval van de rat. Strikt genomen geldt die ethiek natuurlijk hier ook, echter tijdens de bestrijding valt het onmogelijk vast te stellen of je te maken hebt met een Moer die nog jongen te spenen heeft. Alleen in dat geval speelt immers de ethiek. Zonder Moer gaan de zuigelingen dood. Als een oude rat in gezelschap is van jonge ratten dan mag je er in 100% van de gevallen wel van uitgaan dat die jonge ratten wel in de leer zijn, maar voor hun levensonderhoud niet langer meer afhankelijk zijn van de oude.
Je kunt in dit geval nooit in de wetenschap zijn dat een jong dier hulpeloos ten dode opgeschreven achterblijft en dus kan (en hoef) je hier ook geen ethische keuze maken, zolang je het dier zelf maar geen onnodig leed bezorgt.